Көмеш кыңгырау

Яр Чаллы шәһәре

Шигърият

Факил Сафин әлифбасы

Ринат Мәннан шагыйрь, язучы Факил Сафинның тормыш һәм иҗатына юлына багышлап әлифба язган. Ничек була соң ул дисезме? Үзегез укып карагыз әле.

А

Алиш бүләге иясе,

Балалар шагыйре ул.

Сорасаң: “Кем шигырьләрен

Яттан сөйләп бирәла?” – дип, -

Күтәрелер күпме кул!

Ә

Әмәкәй авылыннан ул,

Бу – Мөслим районы, бел.

Укый Күбәк мәктәбендә,

Ә аннан соң Минзәләдә...

Китапны яратты гел.

Б

Бераздан университет,

Шигырь язып җенләнә.

“Аргамак”, “Мәйдан” журналы,

“Көмеш кыңгырау”да эшли,

Ямь-гамь табып җөмләдә.

В

Вакытын-көчен җәлләми,

Каләме гел кулында.

Кем турында сүз барамы?

Факил абыебыз Сафин

Шагыйребез турында!

Г

Гаять күп китаплар язды,

Без укып алыйк бераз.

Барысын укып чыгарга

Җиде көн дә булыр аз!

Д

Дуслашыйк, ди, иң беренче

Аның китабы.

Китапханәгә барсагыз,

Табарсыз аны.

Е

Ерак китмичә дуслыктан,

Әйтеп китим, балалар,

“Кошлар яратучы малай”

Исемле китабы бар.

Аны укып чыгарга,

Уйлавымча, мәслихәт.

Белмәгәнеңне – белерсең,

Күп белү – үзе рәхәт!

Ё

Бу хәрефкә дә бирик без

Бераз гына игътибар.

Бу хәрефле сүзләр күпме?

Берничә генә алар.

Ж

Жираф турында шигырь бар.

Бик охшаган кранга

Бу җанвар, дип язган шагыйрь.

Кай ягы белән охшаган?

Җавап бирче сорауга.

Җ

“Җ” хәрефе, бел, койрыклы.

Калдыңмы бераз хәйран:

Җил, җиләк, җитен – җитәрме?!

Җен барлыгына ышанма,

Койрык барына ышан!

З

Затлыдан затлы, татлыдан татлы

Анам җыры, белегез!

“Әни турында” шигырен, -

Бөек затларга атап язылган! –

Зинһар, ятлап килегез!

И

Искитәрлек күзәтүчән

Факил абый: “Болытлар

Ник ертык та, ямаулы?

Күккә очкан самолетлар

Ерткалыйлар аларны!”

Й

Йә, болыт турында белдек!

Кем әйтеп бирә ала:

Бу шигырь кайсы китаптан?

“Кибеткә баручы Аю” -

Моны әйтер һәр бала!

К

Керпе дигән бер җанвар бар,

Ул киткән сәяхәткә.

Әйтегезче, чыгалдымы

Шәһәрдә ул рәхәткә?

Шул турыда бар китап,

Кибетләрдән аны тап!

Л

Ләлә исемле чәчәк бар,

Кыз исеме дә Ләлә.

Чәче нинди төстә булган?

Факил абый хикәясен

Укып чыкканнар белә!

М

Моңлыдан моңлы көебез,

Ямьле дә соң илебез!

Аның турда, аны мактап,

Туган телдә, матур телдә

Әйдә җырлыйк әле без!

Н

Ник күркә син уйнамыйсың,

Холкыңмы йомык синең?

Чукыйм гына дип торасың,

Бер дустың да юк синең.

Аңлачы шуны бераз:

“Бер дошман – күп,

йөз дус - аз!”

Ң

“Ң” хәрефе “таң” сүзендә,

“Караңгы” сүзендә бар...

Уртада була, ахырда,

Моңа ит син игътибар.

О

Океан улы турында

Ишеткәнең юктыр бит?

Мин дә белми идем әле.

Укыгач, белдем хәзер:

Аның улы икән...кит!

Ө

Өмә ни ул, беләсеңме?

Бу шигырен укыдык.

Абыйлар анда, апалар –

Бөтенесе шат күңелле,

Эшлиләр дәррәү кубып.

Берничә елдан анда

Наратлар үсеп китәр.

Ай-һай шәп урман булган дип,

Һәркемнең исе китәр!

П

Песи ни күрә төшендә,

Беләсеңме син, юкмы?

Белмәсәң, киңәш сиңа:

Факил абыегыз язган

Аның дүрт төше турында.

Ул язмас инде юкны!

Р

Рәхәт ич ишетеп тору

Гел тәмле сүзләр генә.

“Тәмле сүзләр” шигере бу.

Белгәнемчә, күп балалар

Аны хәтердән белә!

С

Су анасын беләсең бит,

Һәрберегез укыган.

Аны Тукай абыебыз

Безгә язып калдырган.

Шук малайга үпкәсе юк,

Зарыгып көтә икән!

Шул сукмакка карый-карый

Интегеп бетә икән.

Су анасы нигә көтә?

Бәлки, җавап бирерсез.

...Факил абый шигырен сез

Укып чыккач, белерсез!

Т

Туган телдә сөйләш, балам!

“Белеп үс туган телне!”

Изге сүзләр! Әйбәт әйткән

Шагыйребез. Таң җиледәй

Иркәлиләр күңелне.

У

“Уңган шул безнең үрдәк! –

Йомырка салды йөзләп”

Тиздән чыкты бәбкәләр,

“Пи-пи-пи” дип йөриләр

Инде ишегалдында,

Су керү уйларында!

...”Тезелегез! – боера, -

Барабыз су буена”.

Сабырлык-түземлек бир,

Үрдәк булды – командир!

Бу шигырен укыгыз,

Үзегез дә аның кебек

Сабыр-түзем булыгыз!

Ү

Үзе тәмле, үзе зур

Кибеттә ята көтеп.

Ни турында уйлый карбыз,

Бир әле миңа әйтеп!

Ф

Фазыл чишмәсе турында

Телисеңме белергә?

Аны тапкыр,тырыш малай

Табып алган һәм чистарткан.

Аңа ни әйтәсе инде –

Рәхмәт кенә әйтергә!

Сусаганнар - суын эчә –

Суы челтерәп ага!

Бик канәгать өлкәннәр дә,

Канәгать бала-чага.

Х

Хәйләкәр табиб Кәрим

“Укол ясыйм! - дип йөри, -

Хәзер дару бирәм!” – ди.

Авызын да ачтыра...

Энесе көтеп тора.

Ә үзе, үзе менә

Сәпитендә җилдерә!

Һ

Һәр кеше үз телен белсен,

Туган җирен яратсын,

Кылган һәрбер гамәлләре

Туган илен зурласын.

Дөрес әйткән шагыйребез,

Бердәнбер шул илебез!

Ц

“Ц” хәрефенә сүзләр әз,

Бар да - чит ил сүзләре.

Чит илнеке булсалар да,

Безгә кирәк үзләре.

Ч

Чикертмән белән Кырмычны

Сез беләсезме, юкмы?

Төрле кызык маҗаралар

Булып тора әкияттә...

Сөйләмәм сезгә юкны.

Ш

Шук бабай Суык бабай,

Өшетергә өлгерә.

“Суык бабай куа”. – диеп,

Әйт, кем өйгә йөгерә?

Бу шигырьнең исеме

Атала “Суык бабай”.

Аны яттан сөйли һәр кыз,

Яттан сөйли һәр малай.

Щ

“Щ” хәрефенә өч сүз бар:

Щётка, щи һәм щит.

Белергә кирәк аларны,

Булсалар да чит.

Ь, Ъ

“Ь” – нечкәлек һәм “Ъ” – катылык

Безнең әлифбада бар.

Беркайчан да алда булмый.

Моңа ит син игътибар!

Ы

“Ышык урыннар эзләп,

Аякларым ашыга”, –

Ди икән бер куянкай. -

Төлке чыгар каршыма,

Бүре чыгар каршыма,

Аю чыгар каршыма...

Ышанам тик үземә,

Ышаныгыз сүземә!”

Э

Эх, витамин, витамин,

Карап торам сиңа мин.

Карап торам аптырап:

“Синнән юктыр зуррак!”

“Дәү витамин” – ул карбыз,

Бу шигырьне укыгыз.

Ю

Юрган башта ертылды,

Мендәр тишелде аннан,

Дөбер-шатыр идәнгә

Ни ишелде соңыннан?

Уеннан туктадылар,

Бер тамчы да көлмиләр.

Инде хәзер балалар

Нишләргә дә белмиләр!

Я

Ярый, бүген күп укыдык,

Өзелмәсен арабыз.

Без Факил абыебызның

Мавыктыргыч китапларын

Тагын көтеп калабыз!

 

Следите за самым важным и интересным в Telegram-каналеТатмедиа

Оставляйте реакции

4

0

0

0

0

К сожалению, реакцию можно поставить не более одного раза :(
Мы работаем над улучшением нашего сервиса

Нет комментариев