Көмеш кыңгырау

Шәһәр тычканы белән авыл тычканы

Төрек халык әкияте

Борын заманда бер шәһәрдә кечкенә генә Тычкан яшәгән. Бервакыт ул авылда торган дустының фоторәсемен эзләп тапкан да, көтмәгәндә-уйламаганда кунакка кайтып, аны сөендерергә уйлаган.
Шәһәр тычканы кайта-кайта бик арыган.
– Менә хәзер дустым яшәгән өйне табармын, – дип сөйләнә икән.
Шәһәр тычканы дустының өенә килеп җиткән дә:
– Исәнме, яраткан дускаем! – дип сәлам биргән.
– Сау гынамы? – дип җавап кайтарган Авыл тычканы.
– Минем хәлләр әйбәт. Менә, әйтми-нитми кайтып, сиңа көтелмәгән бүләк ясамакчы булдым әле, – дигән Шәһәр тычканы.
– Бик яхшы бүләк булган бу. Хуш килдең, яраткан дускаем. Минем хәлне белергә дип шәһәрдән авылга кадәр кайтуыңа бик сөендем, – дигән Авыл тычканы.
Дуслар шулай итеп сөйләшүләрен дәвам иткәннәр.
– Бик озын юл үткәнсең. Арыгансыңдыр. Бераз юынып алмыйсыңмы? Ул арада мин дә сине сыйларга берәр әйбер алып килермен, – дигән дә Авыл тычканы туп-туры басу ягына юнәлгән.
Шәһәр тычканы кулларын юа башлаган, ди. Ул, юына торгач, булган барлык суны бетергән. “Сулары шул кадәр генәме? Минем шәһәремдә бик күпкә әйбәтрәк!” – дип уйлый-уйлый, Шәһәр тычканы тышка чыккан. Аның бераз кәефе кырылган.
Ул арада дусты да кайтып җиткән.
– Кил, әйдә, тышта гына ашап алырбыз. Сиңа дип бик тәмле ризык әзерләдем, – дигән ул.
Авыл тычканы яшь бәрәңге, әле өлгереп кенә килгән кызыл чөгендер, кетер-кетер итеп торган ачы торма алып кайткан. Яңа сауган сөт тә тапкан әле.
Ул табын әзерләгән һәм дустына:
– Әйдә, нигә утырмыйсың инде? – дигән.
– Сез авылда шушыларны ашыйсызмы? Тәмле күренми бу ризыклар... берсенең дә ләззәте юк, – дигән Шәһәр тычканы.
Авыл тычканы дустының күңелен күрергә дип күпме тырышкан, әмма барып чыкмаган.
Ашап бетергәч, Авыл тычканы дустына басуны күрсәтергә булган.
– Һава бигрәк саф! – дигән Шәһәр тычканы. – Чәчәкләрнең хуш исе монда кадәр килә. Әнә теге яшеле нәрсә?
– Анысы яшь борчак.
Шуннан соң алар юеш тирес өеме янына килеп җиткәннәр.
Шәһәр тычканы:
– Фу! Моннан бигрәк әшәке исләр килә! Минем шәһәремдә бик чиста иде. Чыннан да, дустым, синең яшәү рәвешеңне, мондый ризыклар ашавыңны бер дә ошатмыйм. Тирә-яктагы бер көтү бөҗәк һәм пычрак эчендә ничек яшәмәк кирәк? Минем шәһәремә кил. Мондагыларның барысын да бик тиз онытачаксын, – дигән.
Авыл тычканы:
– Ризыкларымның сиңа ошамавына бик борчылдым, тик аларның берсе дә начар түгел. Мондагы барлык әйбер дә яңа өлгергән, – ди икән.
Шәһәр тычканы:
– Берничә көнгә минем янга шәһәргә чакырам. Үземнең ничек яшәгәнемне күрсәтермен. Сиңа анда сыр, токмач, чикләвек һәм тагын башкатәм-томны махсус китертермен, – дигән.
Авыл тычканы:
– Сүзләрең колакка бик ятышлы, – ди икән.
– Сиңа бик ошар, бер дә шигем юк, – дигән дусты.
Шәһәр тычканы юл биштәрен әзерли башлаган.
– Китәр вакытым җитте. Бик зур рәхмәт. Синең белән бик күңелле булды, – дигән ул дустына. – Тиз арада шәһәрдә күрешербез.
Тычканнар кочаклашканнар, бер-берсенә кул болгаганнар.
Берничә көн үтүгә, Авыл тычканы, Шәһәр тычканының хәлен белергә барам дип, юл биштәрен тутыра башлаган.
Шәһәргә килә-килешкә үк:
– Бигрәк биек йортлар, ялт-йолт иткән машиналар... Мин дустымда бик тәмле ризыклар белән сыйланырмын. Шәһәргә гашыйк булдым! – дип, хисләнә-хисләнә үзалдына сөйләнә икән Авыл тычканы.
– Бу нинди гөрелте соң әле бу! – дип шәһәр шау-шуына аптырап бара торгач, ниһаять, ул Шәһәр тычканы яшәгән өйгә килеп җиткән. Дусты аны өй эченә алып кергән.
Бераз сөйләшеп утырганнар. Йорттагы хезмәтче табын әзерләгәнне Шәһәр тычканы иснәнеп белгән дә:
– Сөекле дустым, табын әзер. Әйдә, киттек, – дип, ашарга чакырган. Авыл тычканы ашау вакытын бик зур кызыксыну белән көтә икән.
– Теләгән кадәр сыйлан, дустым. Менә сыр, сөт, токмач, җир чикләвеге мае, торт һәм җиләк-җимешләр бар.
– Бик зур рәхмәт! Яшәү шартларың чыннан да күңелемә хуш килде. Мөгаен, мин синең яныңда калырмын, – дигән Авыл тычканы.
Болар ашарга тотынганда гына хезмәтче кире әйләнеп кергән. Тычканнарны куарга дип кулына таяк та тоткан.
Хезмәтче:
– Аһ сез, кечкенә пычрак тыңлаусызлар! Барыгыз-бар, китегез моннан! – дип, тычканнарны куарга тотынган.
– Тиз бул, – дигән Шәһәр тычканы, – качарга кирәк моннан!
Үзе бу хәлдән бик оялган.
– Аптырама, дустым, ул китүгә, сыйланырбыз, – ди икән.
Өстәл бушаганчы, урамда йөреп керергә булганнар.
– Әйдә, җаның теләгән ашамлыкны табып була торган башка бер урынны күрсәтәм, – дигән Шәһәр тычканы.
– Нәрсә, анысы нинди җир тагын? – дигән Авыл тычканы.
Шәһәр тычканы:
– Танылган сату-алу үзәге ул, – дип җавап биргән.
Шулай сөйләшә-сөйләшә барганда, бар көченә каршыларына йөгереп килгән бер мәчене күреп алганнар.
Шәһәр тычканы:
– Йөгер! Тизрәк бул! Кач! – дип кычкырган.
– Бу нәрсә булды инде тагын? Йөрәгем атылып чыгарга җитте! – ди икән Авыл тычканы.
Шәһәр тычканы:
– Бу зур симез мәче бер минут та тормас, китәр. Шыпырт кына көтик, – ди икән.
Песи киткәч, алар кибет эченә кергәннәр. Авыл тычканы бер сәер әйбер күреп алган.
– Бу нинди нәрсә? – дип сораган ул дустыннан.
Шәһәр тычканы:
– Сак бул! Ул тәбе, – дип аңлаткан.
– Тәбе дисеңме? Нәрсә соң ул? – дип сораган Авыл тычканы.
– Һмм... Моны ничек итеп аңлатырга да белмим. Тик эчендәге сыр кисәген алам дип керсәң, аннан чыга алмассың. Шунда бөтенләйгә калырсың, – дигән дусты.
– Йөрәк өянәгем килә бугай инде. Монысы миңа бүгенгә күбрәк булыр, – ди икән Авыл тычканы.
– Зинһар, бу кадәр күпертмә инде, яме. Игътибарлы бул, бары шул гына, – ди икән Шәһәр тычканы.
– Ярар, җитте, дускаем. Бу кадәр ыгы-зыгы, курку хисе, кот чыгулар тәмам туйдырды мине. Шәһәргә моның өчен килмәдем. Мин үз өемә кире кайтырга булдым. Анда мондагыдан күпкә рәхәтрәк, – дигән Авыл тычканы.
– Барысы өчен дә бик нык кәефем төште, – дип борчылган Шәһәр тычканы.
Авыл тычканы исә:
– Мин үз бакчамнан алган табигый ризыклар белән туклануны кулайрак күрәм. Тәмле ашыйм дип, куркып яшәргә теләмим. Затлы бер тормышта уңга-сулга чабуга караганда, рәхәтләнеп тыныч кына яшәү ошыйрак төшә миңа.
Шулай итеп Авыл тычканы өенә кайтып киткән һәм гомеренең соңына кадәр шунда яшәгән, ди.
Сания ӘХМӘТҖАНОВА тәрҗемәсе.

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: